Welke wetten gelden er in Nederland voor dierenwinkels in 2026?

Je staat op het punt om een dierenwinkel te openen, of je wilt gewoon weten waar je als consument aan moet denken als je een dier koopt.

Dan is het goed om te weten: de regels voor dierenwinkels in Nederland zijn best pittig. En terecht, want het gaat tenslotte om levende wezens. In dit artikel lees je precies welke wetten en regels er in 2026 gelden voor dierenwinkels in Nederland, wie er toeziet, en wat je moet weten over dierenwelzijn, vergunningen en consumentenrechten.

De Wet dieren: het belangrijkste kader voor dierenwinkels

De Wet dieren is dé hoofdwet als het gaat om dierenwelzijn in Nederland.

Deze wet is in 2013 ingevoerd en is sindsdien meerdere malen aangepast. Voor dierenwinkels is vooral het hoofdstuk over het houden van dieren voor commerciële doeleinden relevant.

De wet schrijft voor dat iedereen die dieren houdt of verkoopt, moet zorgen voor een verzorgingsniveau dat voldoet aan de biologische behoeften van het dier. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk betekent dit dat een dierenwinkel moet voldoen aan strenge normen op het gebied van huisvesting, voeding, gezondheid en gedrag. Belangrijk om te weten: per 1 januari 2025 is een uitvoeringsregeling in werking getreden die specifieke eisen stelt aan de huisvesting van dieren in winkels. Denk aan minimale oppervlaktes voor honden, katten, knaagdieren en vogels.

Voor een volwassen hond geldt bijvoorbeeld dat de minimale leefruimte vier vierkante meter moet bedragen, exclusief slaapruimte.

Varen katten geldt een minimale hoogte van 1,80 meter voor de kooi of ren, zodat het dier voldoende klimmogelijkheden heeft.

Welke vergunning heb je nodig om een dierenwinkel te runnen?

Om een dierenwinkel te mogen exploiteren, heb je een vergunning op basis van de Wet dieren nodig.

Deze vergunning wordt verleend door de Autoriteit Dierenmiddelen en Veterinaire Zaken (ADRZ), die onderdeel is van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. De vergunning wordt verleend voor een periode van vijf jaar en kan worden verlengd.

Daarnaast moet je voldoen aan de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van jouw gemeente. Sommige gemeenten stellen aanvullende eisen, zoals een geluidsnorm voor geluidsoverlast van dieren, of een parkeernorm voor klanten. Het is dus verstandig om bij je gemeente na te vragen welke lokale regels er gelden. Naast de regels voor een dierenwinkel moet je uiteraard ook geregistreerd staan bij de Kamer van Koophandel (KVK).

Registratie bij de Kamer van Koophandel

Bij registratie krijg je een RSIN-nummer en word je gekoppeld aan de juiste SBI-code voor detailhandel in dieren en dierbenodigdheden (SBI-code 47.76).

Dit is verplicht voor elke ondernemer in Nederland.

Toezicht en inspecties: wie controleert dierenwinkels?

Het toezicht op dierenwinkels is in handen van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De NVWA voert regelmatig inspecties uit, zowel gepland als onaangekondigd.

Tijdens een inspectie wordt gekeken of de dieren goed verzorgd worden, of de huisvesting voldoet aan de normen, of de juiste administratie aanwezig is, en of de vergunningen op orde zijn. Bij overtredingen kan de NVWA verschillende maatregelen nemen: van een waarschuwing tot een bestuurlijke boete van maximaal 21.750 euro voor een eerste overtreding. Bij ernstige of herhaalde overtredingen kan de vergunning worden ingetrokken. In extreme gevallen, bij dierenmishandeling, kan de Openbaar Ministerie worden ingeschakeld en kan er een strafrechtelijke vervolging volgen op basis van artikel 2.19 van de Wet dieren.

Consumentenrechten bij de aankoop van een dier

Als consument heb je bepaalde rechten als je een dier koopt in een dierenwinkel. Sinds 2024 geldt de consumentenrechtenregeling voor levende dieren, die is opgenomen in het Burgerlijk Wetboek. Deze regeling houdt in dat een dierenwinkel verplicht is om je te informeren over:

• De herkomst van het dier (fokker, import, of opvang)
• De gezondheidsstatus van het dier, inclusief vaccinaties en ontwormingen
• De zorgbehoeften van het dier, zoals voeding, beweging en sociale contacten
• De verwachte levensduur en mogelijke gezondheidsrisico's

Als het dier binnen veertien dagen na aankoop blijkt te lijden aan een aangeboren afwijking of ziekte die ten tijde van de verkoop al aanwezig was, heb je recht op vervanging, reparatie of gedeeltelijke terugbetaling.

Verplichte documenten bij verkoop

Dit valt onder de wettelijke garantie voor levende dieren. Een dierenwinkel is verplicht om bij de verkoop van een dier de volgende documenten te verstrekken:

• Een gezondheidsverklaring van een dierenarts, opgesteld binnen vijf dagen voor de verkoop
• Een identificatiebewijs, zoals een microchipregistratie voor honden, katten en fretten
• Een informatiefolder met zrichtlijnen voor de eerste weken in het nieuwe thuis

Verbod op bepaalde diersoorten en praktijken

In Nederland geldt een positieve lijst voor zoogdieren die als huisdier mogen worden gehouden. Deze lijst is vastgesteld in de Regeling houden van dieren en sluit aan bij Europese regels voor dierenhandel die bepalen welke diersoorten legaal mogen worden verkocht in dierenwinkels.

Diersoorten die niet op de lijst staan, mogen niet worden verhandeld. Denk aan dieren zoals wilde katachtigen, primaten en bepaalde soorten slangen. Daarnaast geldt sinds 2025 een verbod op het verkopen van dieren op markten en via online advertenties zonder de juiste vergunning, waarbij ook de regels voor de verkoop van knaagdieren strikt worden nageleefd.

Dit is ingevoerd om de illegale handel in dieren tegen te gaan.

Dierenwinkels mogen alleen dieren verkopen die afkomstig zijn uit goedgekeide fokbedrijven of erkende opvangcentra.

Wat betekent dit voor jou als dierenwinkelondernemer?

Als je een dierenwinkel wilt beginnen of runnen, is het essentieel dat je goed op de hoogte bent van alle wet- en regelgeving. De boetes zijn fors, en de reputatieschade bij een overtreding kan je bedrijf snel schaden. Zorg ervoor dat je:

• Altijd een geldige vergunning hebt
• Je huisvesting aanpast aan de minimumnormen uit de Wet dieren
• Goede administratie bijhoudt over herkomst en gezondheid van je dieren
• Je personeel goed opleidt in dierenverzorging en welzijn
• Transparant bent naar consumenten over de herkomst en zorgbehoeften van je dieren

De regels zijn er niet om je te lastigvallen, maar om ervoor te zorgen dat dieren niet als product worden behandeld.

En dat is een goede zaak.